MEDIA & ΤΕΧΝΗ

Το φάντασμα του Δαρείου των “Περσών”, εκείνο του Κλαύδιου στον “Άμλετ” ή του “Δον Ζουάν” και, αργότερα, όσα συναντάμε στον Στρίντμπεργκ, στον Εντουάρντο ντε Φίλιππο ή ακόμα και στον Νόελ Κάουαρντ (για να αναφερθούν ορισμένες μόνο περιπτώσεις), αποδεικνύουν ότι η παγκόσμια δραματουργία επιλέγει να “συνδιαλέγεται” διαχρονικά και με συνέπεια με το υπερφυσικό, ως ένα σκηνικό εργαλείο με διάφορες εκφάνσεις και πολλαπλή επενέργεια στο πεδίο της πρόσληψης και της θεατρικότητας. Ο Τσβέταν Τοντόροφ στην “Εισαγωγή στη φανταστική λογοτεχνία” αναφέρει χαρακτηριστικά ότι “στο θέατρο η εναλλακτική που δίνεται δεν έχει να κάνει αποκλειστικά με το φανταστικό και το πραγματικό, αλλά και με το φυσικό και το υπερφυσικό, καθώς επίσης και ότι το κείμενο οφείλει να υποχρεώνει τον αναγνώστη σε μία ταλάντευση ανάμεσα σε μία φυσική και υπερφυσική εξήγηση των γεγονότων που αναπαριστάνονται”.

Παραμονή Χριστουγέννων στο Μπάλντοϊλ, βόρεια του Δουβλίνου. Ένα ταπεινό διαμέρισμα, ένα φτηνό χριστουγεννιάτικο δέντρο, ο Σάρκυ, ο τυφλός αδελφός του Ρίτσαρντ, οι φίλοι Ιβάν και Νίκυ κι ένας παράξενος επισκέπτης, ο Λόκχαρτ. Το αλκοόλ ρέει, οι συζητήσεις ανάβουν, οι γλώσσες χάνουν τον έλεγχο. Αναπάντεχα, όταν η πεζότητα έχει επιβάλει την χαυνωτική της αύρα, ο παράξενος επισκέπτης αποκαλύπτει τον μεταφυσικό του ρόλο και ο βασανιστικός έλεγχος συνείδησης αλλά και η αγωνία της εξιλέωσης για όσα έγιναν και δεν έπρεπε να γίνουν ή για όσα έπρεπε να γίνουν και δεν έγιναν μόλις αρχίζει.

Ιανουάριος του 1942. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος μαίνεται. Βομβαρδισμοί, αεροπορικές επιδρομές, σειρήνες συναγερμού ταράζουν τη γαλήνη της βρετανικής επαρχίας. Κι ενώ όλοι τρέχουν στα καταφύγια, ο Σερ, ένας περιοδεύων τριτοκλασάτος ηθοποιός σαιξπηρικών ρόλων αντιστέκεται και επιμένει να βγει στη σκηνή. “Απόψε θα ακουστεί ο λόγος του Ουίλιαμ Σαίξπηρ όσο κι αν αυτοί εκεί πάνω κάνουν ό, τι μπορούν για να με αποτρέψουν! Εμπρός λοιπόν, βομβαρδίστε μας, αφανίστε μας, αλλά κάθε λέξη που θα εκστομίσω απόψε, κάθε στίχος θα είναι ένα αλεξικέραυνο, που πάνω του θα συντρίβεται όλος ο τρόμος που θέλετε να μας σπείρετε”, διατρανώνει με πάθος, καθώς η παραφροσύνη των καιρών ορθώνει το απειλητικό της ανάστημα μπροστά στο δικό του όραμα της δημιουργίας και της τέχνης, που έχτισε ταπεινά και με κάματο μια ολόκληρη ζωή.

“Όταν κοιτάς κάτι και το παρατηρείς από πολύ κοντά δεν μπορείς να προσδιορίσεις ούτε που ακριβώς βρίσκεται ούτε πόσο γρήγορα κινείται”. Από την απρόβλεπτη και κινητική ιδιότητα των σωματιδίων του Heisenberg, των οποίων η αοριστία είναι ταυτόσημη με τη φύση τους, στροφή στην πραγματική ζωή, στις κοινωνικές σχέσεις και στην αποκωδικοποίηση της ανθρώπινης καθημερινότητας, όπου όλα διαμορφώνονται μέσα από μια κιστέρνα χαοτικών μακρο-εμπειριών και τυχαιοτήτων και της κοινής συνισταμένης τους, από μια “μέση τιμή” εκβάσεων των πραγμάτων αλλά και από εκείνη την απροσδιόριστη ακολουθία δεδομένων, που μπορεί να αλλάζει κάθε φορά τον ρου των εξελίξεων ανατρέποντας τα πάντα.

Από τη λαογραφική απεικόνιση του ελληνικού τοπίου και της παράδοσης, κατά τα πρότυπα του άλλοτε θρυλικού Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου του Μάνου Κατράκη στις δεκαετίες ’50-’60, μέσω της πιστής, αυθεντικής αναπαράστασης και με στόχο τη διέγερση της εθνικής μνήμης, μέχρι τις σύγχρονες δραματουργικές συνθέσεις, κυρίως, πεζογραφημάτων (αφαιρετικές και συμπτυγμένες) και την αξιοποίηση της ανάπτυξης των σχολών σωματικής υπόκρισης (Lecoq, Complicité, Viewpoints κλπ), κατά την απόδοση της συνθετότητάς τους (ετερόκλητων τύπων και χαρακτήρων και σκιαγράφησης τοπικών και χρονικών ιδιαιτεροτήτων, ιδεών και νοημάτων), έχουν μεσολαβήσει σημαντικότατες εξελίξεις προς την κατεύθυνση χειραφέτησης της σκηνικής δημιουργίας.