MEDIA & ΤΕΧΝΗ

Ακόμα και σήμερα η εκτέλεση της Ελένης Παπαδάκη (1908-1944) αφήνει βαριά τη σκιά της στην ιστορία της πολιτικής και καλλιτεχνικής ζωής του τόπου. Το τραγικό της τέλος, ανάλογο με αυτό του Μέγερχολντ και του Λόρκα, αποδεικνύει περίτρανα πόσο δύσκολο είναι να γίνει καταληπτό το ελεύθερο και πνευματικά ανώτερο υπόβαθρο του μεγάλου καλλιτέχνη μέσα σε παροξυντικές συνθήκες τυφλής βίας, ιδεολογικής ακαμψίας και μισαλλοδοξίας.

Ένα ζήτημα που απασχολεί την απόδοση των Πιντερικών έργων είναι η διαχείριση του ρεαλιστικού στοιχείου τους και του τι αυτό σηματοδοτεί.

Ο Κοριολανός κατακρίθηκε για έλλειψη δραματουργικής απλοχωριάς και ευφάνταστου μυθοπλαστικού τοπίου, τέτοιου που να προσδίδει στο κεντρικό πρόσωπο μια αύρα υπερβατική, αν όχι μεταφυσική, ανάλογη με εκείνες που περιέβαλλαν τους ήρωες των άλλων μεγάλων τραγωδιών της δεύτερης σαιξπηρικής συγγραφικής περιόδου (1600-1608). Αντίθετα, ο Γάιος Μάρκιος εκπροσωπεί έναν οριζόντια σκιαγραφημένο ήρωα με μάλλον αυχμηρά και μονολιθικά χαρακτηριστικά και με ελάχιστες αμβλύνσεις, που να προχωρούν πέρα από το στενό ιστορικό πλαίσιο.

Η μελαγχολικά φωτισμένη σκηνή αποκαλύπτει μια πινακοθήκη από φιγούρες αλλόκοτες. Κάθε άλλο από την κλασική τσεχωφική τυπολογία. Άνθρωποι παράξενοι, σαν πυροβολημένα πορτραίτα, με σκοτεινά χαρακτηριστικά, κάτι ανάμεσα στο λούμπεν και την καρικατούρα. Πρόσωπα που δεν ξέρει κανείς αν πρέπει να τα οικτίρει ή να γελάσει μαζί τους.

Θεατρικά ο Φασμπίντερ συνδέεται με τις ιδεολογικές και αισθητικές επιλογές του Action-Theater και του Antiteater, στο Μόναχο των τελών της δεκαετίας του ’60. Και οι δύο περιπτώσεις, εμπνευσμένες από τις θέσεις του Living Theater για το θέατρο, ως φιλοσοφία και πράξη, στηρίχτηκαν στην αρχή της συλλογικότητας θέτοντας παράλληλα ως βασική αρχή την ακραία κριτική των κοινωνικών μηχανισμών και των ηθών της αστικής τάξης, έτσι όπως διαμορφώθηκαν στη μεταπολεμική περίοδο.